De mensen thuis
Eind oktober zijn er weer verkiezingen. Partijen zijn deze zomer bezig met hun verkiezingsprogramma’s en kandidatenlijsten. Daarna begint de strijd om de kiezer. Rond Prinsjesdag zal die in alle hevigheid losbarsten. Ik mag hopen dat de lijsttrekkers vooral gaan proberen de kiezers ervan te overtuigen waarom zij op hun partij moeten stemmen in plaats van zich af te zetten tegen andere partijen en daarbij de fout maken om ‘op de man’ te gaan spelen. Ik vrees het ergste, omdat we in een tijd leven waarin verschillen worden uitvergroot en de toon tijdens debatten hard en respectloos is. Die debatten zijn sowieso tenenkrommend, want ze ontaarden vaak in gehakketak. Iemand uit laten praten? Ho maar! Persoonlijk erger ik me het meest aan de figuren die de indruk willen wekken op te komen voor ‘de mensen in het land’, ‘de gewone man’, ‘de mensen op straat’, ‘de hardwerkende Nederlander’ of ‘Henk en Ingrid’ en zich daarbij richten tot ‘de kijkers thuis’. De praktijk is helaas dat wie dat goed doet en daarbij helder formulerend inspeelt op onvrede en onderbuikgevoelens, hoge ogen gooit. De praktijk is ook dat kiezers vooral in de eerste plaats op een persoon stemmen en niet op een partij. Die krijgen ze er gratis bij en daar kunnen zij dan later behoorlijk veel spijt van krijgen. Nederland is, gelukkig, een coalitieland waarin partijen na de verkiezingen moeten samenwerken om een regering te vormen. Dan moet er ‘water bij de wijn’ worden gedaan en zal snel blijken dat gedane verkiezingsbeloften niet allemaal waargemaakt kunnen worden. Nu is het wel zo dat het teveel gevraagd is om een studie te maken van alle partijprogramma’s. Raadplegen van een Kieswijzer of Kieskompas kan dan toch wellicht meehelpen voor het bepalen van een partijkeuze. Ja, en op de verkiezingsdag stem je uiteindelijk toch op een persoon.
Als die persoon premier wordt en na een volgende verkiezing opnieuw, dan kan het toch niet anders of hij (de eerste zij moet nog komen) heeft vertrouwen bij een groot deel van de bevolking opgebouwd. Wat je ook van bijvoorbeeld de heren Drees, Lubbers, Kok, Balkenende of Rutte vindt, zij hebben wel kans gezien minimaal acht of zelfs twaalf jaar of langer regeringsleider te zijn. De meesten overigens in een tijd dat er van sociale media amper sprake was en ook niet van hackers die daar invloed op willen uitoefenen. In de huidige tijd komt daar AI (Kunstmatige Intelligentie) bij. Je houdt je hart vast voor al dat gemanipuleer. Het worden dus sowieso spannende weken met als uiteindelijke vraag: wat gaan ‘de mensen thuis’ op 29 oktober doen? Van een deel, zo’n 20%, weten we het wel. Dat is de groep thuisblijvers die alle vertrouwen in de politiek verloor of simpelweg niet geïnteresseerd is. Een ander deel, ook zo’n 20 of 25%, dat gaat stemmen bestaat uit mensen die per definitie ergens de pest over in hebben en altijd voor een protestpartij kiezen. Aan wat opiniepeilingen voorspellen hecht ik geen waarde. Die zitten er altijd naast en bovendien: mij bellen ze nooit! Voor ons, wij van de wijkbus, zijn de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 minstens zo belangrijk, zo niet belangrijker. Dan gaat het om zaken dichter bij huis, zoals veiligheid, onderhoud van de openbare ruimte, welzijn en vervoer. Hopelijk gaan er partijen meedoen die hier oog voor hebben. Die opkomen voor die gewone man en voor al die mensen thuis waar ze hun mond vol van hebben, mensen zoals u en ik die simpelweg gewoon serieus genomen willen worden.